Nie, nie każdy odpad niebezpieczny automatycznie podlega przepisom ADR. Kod odpadu z gwiazdką i klasyfikacja transportowa ADR to dwa osobne systemy. O obowiązku stosowania ADR decydują rzeczywiste właściwości fizykochemiczne odpadu, a nie sam fakt, że kod ma gwiazdkę. Możliwa jest też sytuacja odwrotna, odpad bez gwiazdki w kodzie może mieć właściwości towaru niebezpiecznego w transporcie.
Błędna klasyfikacja ADR to jeden z częstszych powodów zatrzymania transportu podczas kontroli drogowej. Temat dotyczy każdej firmy, która wytwarza, magazynuje lub zleca odbiór odpadów niebezpiecznych i chce mieć pewność, że transport jest zgodny z przepisami.
Krok 1. Sprawdź, czy odpad faktycznie ma właściwości niebezpieczne dla transportu.
Kod odpadu z gwiazdką w katalogu odpadów nie oznacza automatycznie towaru niebezpiecznego w rozumieniu ADR, a jego brak nie wyklucza takiej klasyfikacji. Liczy się stężenie substancji, stan skupienia i realne zagrożenie w trakcie przewozu, nie sama klasyfikacja gospodarcza odpadu w katalogu.
Krok 2. Zbierz dane o składzie i właściwościach odpadu.
Podstawą klasyfikacji jest karta charakterystyki, wyniki badań laboratoryjnych albo dane przekazane przez wytwórcę odpadu. Karta charakterystyki surowca lub produktu nie zawsze pasuje wprost do odpadu, bo w wyniku procesu produkcyjnego jego skład i właściwości mogły się zmienić. Jeśli odpad jest mieszaniną, sprawdź udział poszczególnych składników, bo to on decyduje o właściwościach całości.
Krok 3. Przypisz klasę ADR i numer UN
Na podstawie zebranych danych określ, do której z trzynastu klas ADR pasuje odpad, pełną listę klas znajdziesz w ramce poniżej. Numer UN to czterocyfrowy numer rozpoznawczy nadawany materiałom niebezpiecznym przez ONZ, np. UN 1230 dla metanolu. W pierwszej kolejności szukaj pozycji właściwej dla konkretnej substancji, dopiero gdy nie ma dokładniejszego odpowiednika w wykazie towarów niebezpiecznych, sięgnij po pozycje zbiorcze, np. UN 3077 dla odpadów stałych zagrażających środowisku lub UN 3082 dla odpadów ciekłych.
13 klas ADR
Krok 4. Ustal grupę pakowania
Grupa pakowania (I, II lub III) określa stopień zagrożenia: I to zagrożenie duże, III małe. Na podstawie grupy pakowania m.in. dobiera się odpowiednie opakowanie.
Krok 5. Sprawdź, czy przysługują zwolnienia ilościowe
ADR przewiduje ułatwienia przy niewielkich ilościach towaru, np. przepisy o ilościach wyłączonych, ilościach ograniczonych oraz zwolnienie związane z maksymalną ilością przewożoną jedną jednostką transportową (tzw. przepis 1.1.3.6). Zwolnienia pozwalają na niestosowanie część obowiązków, np. konieczność angażowania kierowcy z zaświadczeniem ADR, ale nie zwalnia automatycznie z prawidłowej klasyfikacji, opakowania czy oznakowania.
Krok 6. Przygotuj dokumentację przewozową i oznakowanie
Do transportu ADR potrzebny jest dokument przewozowy z numerem UN, nazwą przewozową, numerami nalepek ostrzegawczych, grupą pakowania, kodem ograniczeń przejazdu przez tunele, rodzajem oraz ilością opakowań oraz łączną ilością przewożonych materiałów. Przy odpadach nazwę przewozową poprzedza się słowem „ODPAD”, o ile nie występuje ono już w nazwie, a karta przekazania odpadu w BDO nie zastępuje tego dokumentu, jeśli nie zawiera wszystkich wymaganych przez ADR danych. Pojazd i opakowania muszą mieć odpowiednie oznakowanie, a przy większych ilościach także tablice pomarańczowe. Kierowca powinien mieć przy sobie instrukcje pisemne oraz, jeśli przewóz tego wymaga, ważne zaświadczenie ADR.
Przykłady z praktyki: kiedy sam kod odpadu nie wystarcza
Traktowanie kodu odpadu jako jedynego wyznacznika klasyfikacji ADR działa w obie strony: można niepotrzebnie objąć pełnym reżimem ADR odpad, który go nie wymaga, albo pominąć klasyfikację odpadu, który faktycznie ma właściwości niebezpieczne.
Do najczęstszych błędów należą:
Co sprawdzić przed zleceniem transportu odpadu niebezpiecznego?
Nie. Gwiazdka w kodzie odpadu oznacza odpad niebezpieczny w rozumieniu przepisów o odpadach, ale o klasyfikacji ADR decydują właściwości fizykochemiczne potwierdzone kartą charakterystyki lub badaniem.
Za klasyfikację odpowiada nadawca towaru, czyli zwykle wytwórca odpadu lub firma zlecająca transport. Zlecenie przewozu zewnętrznej firmie nie przenosi na nią automatycznie wszystkich obowiązków, każdy uczestnik przewozu odpowiada za czynności, które faktycznie wykonuje.
Może zwolnić z części obowiązków, np. z konieczności angażowania kierowcy z zaświadczeniem ADR, jeśli ilość mieści się w limitach ilości wyłączonych, ograniczonych lub przepisu 1.1.3.6. Nie zwalnia to jednak z obowiązku prawidłowej klasyfikacji i oznakowania przesyłki.
Jeżeli nie masz pewności, czy twój odpad podlega przepisom ADR, skontaktuj się z nami. Pomożemy ustalić Twoje obowiązki związane z transportem i przygotować odbiór zgodny z przepisami.
Dobra klasyfikacja na starcie oszczędza czas i pieniądze.
Wpis ma charakter informacyjny i nie stanowi ani nie zastępuje usług doradcy ADR.
Podstawa prawna
