Odpad niebezpieczny to odpad oznaczony w katalogu odpadów gwiazdką przy sześciocyfrowym kodzie, na przykład 13 02 05* dla mineralnych olejów silnikowych, przekładniowych i smarowych niezawierających związków chlorowcoorganicznych. O klasyfikacji decyduje źródło powstania odpadu, jego skład i właściwości, a nie sama potoczna nazwa. Niektóre odpady mają dwa warianty kodu, niebezpieczny i inny niż niebezpieczny, tak zwane kody lustrzane, na przykład 08 01 11* i 08 01 12 dla farb i lakierów, a o wyborze decyduje skład odpadu.

Błędny kod odpadu to częsty powód problemów przy odbiorze i kontroli WIOŚ. Dotyczy to firm, które wytwarzają między innymi oleje, baterie, farby, rozpuszczalniki, opakowania po chemii czy zużyty sprzęt elektroniczny.

Kiedy odpad jest niebezpieczny?

Odpadem niebezpiecznym jest odpad wskazany jako taki w katalogu odpadów albo odpad, który posiada właściwości powodujące, że stwarza zagrożenie dla zdrowia ludzi lub środowiska. Do takich właściwości należą między innymi:

• wybuchowość, utlenialność, łatwopalność
• działanie drażniące, toksyczne, żrące lub rakotwórcze
• działanie mutagenne, szkodliwe na rozrodczość, zakaźne lub ekotoksyczne

W praktyce najważniejsze jest to, czy przy kodzie odpadu w katalogu znajduje się gwiazdka (*) oraz czy skład odpadu potwierdza wybór danego kodu.

Jak rozpoznać kod i dobrać właściwy wariant?

Każdy odpad ma sześciocyfrowy kod w katalogu odpadów. Gwiazdka przy kodzie oznacza odpad niebezpieczny, chyba że posiadacz odpadu formalnie wykaże brak właściwości niebezpiecznych zgodnie z przepisami.

Część kodów to tak zwane kody lustrzane, czyli dwa warianty tego samego rodzaju odpadu:

• 08 01 11*: odpady farb i lakierów zawierające rozpuszczalniki organiczne lub inne substancje niebezpieczne

• 08 01 12: odpady farb i lakierów inne niż wymienione w 08 01 11

• 16 02 13*: zużyte urządzenia zawierające niebezpieczne elementy

• 16 02 14: zużyte urządzenia inne niż wymienione w 16 02 09 do 16 02 13

O wyborze decyduje skład odpadu. Jeśli nie ma pewności, warto zweryfikować kartę charakterystyki produktu, dokumentację procesu albo zlecić analizę składu.

Jak znaleźć kod w katalogu?

Katalog dzieli odpady na 20 grup według źródła powstania. Żeby znaleźć kod:

1. Sprawdź grupę odpowiadającą Twojej branży lub procesowi, na przykład produkcji, obróbce metali, budowie albo usługom (grupy 1-12, 17-20).

2. Jeśli odpad nie pasuje do grup branżowych, sprawdź grupy 13-15 (oleje, rozpuszczalniki, opakowania).

3. W ostateczności sprawdź grupę 16, czyli odpady nieujęte w innych grupach.

Przykład: zużyty olej silnikowy z firmowego pojazdu lub maszyny sprawdzamy w grupie 13, w podgrupie 13 02 dotyczącej olejów silnikowych, przekładniowych i smarowych. W wielu przypadkach właściwy będzie kod 13 02 05* albo inny kod z tej podgrupy, zależnie od rodzaju oleju.

Najczęstsze odpady niebezpieczne w firmach

• Chemia przemysłowa i rozpuszczalniki: na przykład 07 01 03*
• Odpady zawierające metale ciężkie: na przykład 06 04 05*
• Oleje i smary: na przykład 13 02 05*
• Baterie i akumulatory: na przykład 16 06 01*
• Farby i lakiery: na przykład 08 01 11*
• Zużyty sprzęt elektroniczny: na przykład 16 02 13*

Dlaczego nie warto zgadywać kodu?

• Może to opóźnić odbiór albo spowodować odmowę przyjęcia odpadu przez firmę odbierającą.
• Może też stać się problemem podczas kontroli WIOŚ, zwłaszcza jeśli dokumentacja nie zgadza się ze składem odpadu.

Jeśli nie masz pewności, lepiej skonsultować kod przed wpisaniem go w BDO.

Co sprawdzić przed zleceniem odbioru?

• Sprawdź, czy kod odpadu ma gwiazdkę (*).
• Ustal, z jakiego procesu lub źródła powstał odpad.
• Przy kodzie lustrzanym potwierdź skład odpadu.
• Sprawdź, czy firma ma wymagany wpis do BDO i właściwy zakres działalności.
• Przygotuj Kartę Przekazania Odpadu przed odbiorem.
• Sprawdź, czy transport odpadu wymaga oznakowania ADR.

FAQ

Czy gwiazdka zawsze oznacza odpad niebezpieczny?

Tak. Gwiazdka przy kodzie oznacza odpad niebezpieczny, z zastrzeżeniem przypadków, w których posiadacz odpadu formalnie wykaże brak właściwości niebezpiecznych zgodnie z przepisami.

Czy mogę zmienić klasyfikację z niebezpiecznej na inną?

Tak, ale tylko jeśli wykażesz, że odpad nie ma właściwości niebezpiecznych. Nie można tego robić przez rozcieńczanie ani mieszanie odpadów.

Czy każdy odpad niebezpieczny wymaga ADR przy transporcie?

Nie. To zależy od właściwości odpadu i zasad klasyfikacji transportowej. Warto to sprawdzić przed zleceniem odbioru.

Jeżeli nie masz pewności, jaki kod przypisać do odpadu, skontaktuj się z nami. Pomożemy zweryfikować klasyfikację i dobrać bezpieczny sposób odbioru.