Podczas kontroli środowiskowej sprawdzane są przede wszystkim: wpis do BDO i aktualność danych w systemie, ewidencja odpadów (KEO i KPO), roczne sprawozdania odpadowe, decyzje administracyjne (jeśli firma jest nimi objęta) oraz umowy z odbiorcami odpadów. Kontrolujący może też ocenić miejsce magazynowania odpadów: oznakowanie, pojemniki i sposób przechowywania. Dla odpadów niebezpiecznych dokumentacja powinna być szczególnie kompletna i łatwo dostępna.
Kontrola środowiskowa może być planowa albo pozaplanowa, dlatego dokumentacja powinna być uporządkowana na bieżąco.
Artykuł jest przeznaczony dla firm, które wytwarzają odpady wymagające ewidencji lub wpisu do BDO. W praktyce są to zakłady produkcyjne, warsztaty, serwisy, firmy logistyczne, gastronomia i handel.
Zakres obowiązków zależy od rodzaju odpadu, jego kodu i ilości.
Kontrolujący sprawdza, czy firma ma aktywny wpis do BDO i czy dane są aktualne. Warto zweryfikować: dane firmy, miejsca prowadzenia działalności, zakres działalności, rodzaje wytwarzanych odpadów oraz osoby uprawnione do obsługi konta.
Nieaktualne dane w BDO mogą być problemem nawet wtedy, gdy ewidencja jest prowadzona na bieżąco.
Ewidencja powinna obejmować wszystkie odpady, które firma ma obowiązek ewidencjonować. Dwa podstawowe dokumenty to:
KEO, czyli karta ewidencji odpadu. Pokazuje, jakie ilości danego odpadu zostały wytworzone, przekazane lub zagospodarowane.
KPO, czyli karta przekazania odpadu. Potwierdza przekazanie odpadu do uprawnionego odbiorcy.
Podczas kontroli liczy się nie tylko obecność dokumentów, ale też ich zgodność z rzeczywistymi przekazaniami.
KPO powinny potwierdzać, komu firma przekazała odpady, kiedy, w jakiej ilości i pod jakim kodem. Błędny kod, niezgodna masa lub brak potwierdzenia przez odbiorcę to częste powody dodatkowych wyjaśnień podczas kontroli.
W przypadku odpadów objętych systemem SENT kontrola może obejmować również sprawdzenie, czy przewóz został prawidłowo zgłoszony. Dotyczy to wybranych rodzajów odpadów i zależy m.in. od kodu odpadu, ilości oraz charakteru przewozu.
Firmy prowadzące ewidencję składają roczne sprawozdanie o wytworzonych odpadach i sposobach gospodarowania nimi. Kontrolujący może sprawdzić, czy sprawozdanie zostało złożone w terminie oraz czy dane są zgodne z KPO i KEO.
Najczęstszy problem to rozbieżność między ewidencją a sprawozdaniem rocznym.
Nie każda firma potrzebuje decyzji dotyczącej wytwarzania odpadów. Zależy to od rodzaju działalności, ilości odpadów i tego, czy powstają one w związku z eksploatacją instalacji.
Jeśli firma taką decyzję posiada, warto sprawdzić: czy jest aktualna, czy obejmuje właściwe kody, czy limity odpowiadają skali działalności i czy firma działa w granicach jej zakresu. Problemem może być nie tylko brak decyzji, ale też prowadzenie działalności poza jej zakresem.
Umowy z odbiorcami powinny być aktualne i łatwo dostępne. Kontrolujący może zapytać, komu firma przekazuje odpady i czy odbiorca ma uprawnienia do przyjęcia konkretnych kodów.
Warto przechowywać razem: umowę z odbiorcą, potwierdzenie jego uprawnień, dane kontaktowe opiekuna i historię przekazań. Sama umowa nie wystarczy, jeśli odbiorca nie ma odpowiedniego zakresu zezwoleń.
Odpady powinny być magazynowane w sposób bezpieczny dla środowiska w wyznaczonym i oznakowanym miejscu. W zamykanych pojemnikach przystosowanych do magazynowania odpadów aby nie powodować uciążliwości odorotwórczej. Dotyczy to szczególnie odpadów niebezpiecznych, ciekłych, zaolejonych i chemicznych.
Kontrolujący może ocenić: oznakowanie miejsca i pojemników, szczelność opakowań, zabezpieczenie przed wyciekiem, rozdzielenie różnych rodzajów odpadów oraz ogólny porządek. Warto mieć prosty plan lub schemat miejsca magazynowania, szczególnie jeśli w firmie powstaje kilka rodzajów odpadów. Warto podkreślić, że postępowanie z odpadami musi być zgodne z wymogami ochrony środowiska i ustawy o odpadach.
BDO jest ważne, ale nie zastępuje całej dokumentacji. Podczas kontroli liczy się też to, czy odpady są prawidłowo magazynowane, czy firma przekazuje je uprawnionym odbiorcom, czy ma aktualne umowy i czy dokumenty są spójne z rzeczywistą działalnością.
Gospodarkę odpadami warto traktować całościowo, a nie tylko przez pryzmat wpisów w systemie.
Przykład: firma przeprowadziła magazyn na drugi koniec miasta dwa lata temu, ale w BDO nadal widnieje stary adres. Kontrolujący stwierdza niezgodność i żąda pisemnych wyjaśnień.
Przykład: w KEO wpisano 800 kg odpadu o kodzie 15 01 10*, a w sprawozdaniu rocznym pojawia się 500 kg. Różnica wymaga wyjaśnienia, skąd wzięła się rozbieżność i co się stało z pozostałą ilością.
FAQ
Nie zawsze. Kontrola może być planowa albo pozaplanowa. Dokumentacja odpadowa powinna być uporządkowana na bieżąco, a nie tylko wtedy, gdy firma spodziewa się wizyty.
Brak ewidencji lub prowadzenie jej w sposób niekompletny może skutkować wezwaniem do wyjaśnień, mandatem lub karą administracyjną. Skala konsekwencji zależy rodzaju odpadu, skali naruszenia i okoliczności sprawy.
Tak. Przed przekazaniem odpadów warto upewnić się, że odbiorca ma uprawnienia do odbioru lub zagospodarowania konkretnych kodów. Najlepiej przechowywać umowę razem z potwierdzeniem uprawnień odbiorcy albo regularnie weryfikować je w BDO.
Przez 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokumenty zostały sporządzone.
Jeżeli w Twojej firmie powstają odpady wymagające odbioru, transportu lub zagospodarowania, skontaktuj się z Onecoservice. Pomożemy dobrać rozwiązanie odpowiednie do rodzaju odpadu i Twoich potrzeb.
